ဂမ္ဘီယာသမၼတေဟာင္းယဟ္ယာ ႏုိင္ငံပုိင္ေငြေၾကး ေဒၚလာ ၃၆၂ သန္း ခုိးယူထားေၾကာင္း စစ္ေဆးေတြ႔ရွိ

on

မတ္ ၃၀

ဂမ္ဘီယာသမၼတေဟာင္း ယဟ္ယာဂ်မီးဟ္က သူ၏ ၂၂ႏွစ္တာ အုပ္စိုးမႈကာလအတြင္း ႏုိင္ငံေတာ္ပုိင္ ေငြေၾကး ၃၆၂ သန္းထက္မနည္း ခိုးယူခဲ႔သည္ဟု အေနာက္အာဖရိကဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံ တရားေရးဝန္ႀကီးက ႏွစ္ႏွစ္တာ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ျပီးေနာက္ ေျပာၾကားသည္။

၁၉၉၄ ခုႏွစ္ အာဏာသိမ္းမႈျဖင့္ အာဏာရခဲ႔သူ ယဟ္ယာဂ်မီးဟ္က ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ သမၼတအဒမာဘာရုိကုိ ေရြးေကာက္ပြဲရႈံးနိမ့္ခဲ႔ရာ အာဏာလႊဲေပးရန္ အာဖရိကတပ္မ်ား ဂမ္ဘီယာျမိဳ႕ေတာ္အနီးထိ ေရာက္ရွိလာ၍ အီေကြတာဂီနီသုိ႔ ထြက္ေျပးသြားခဲ႔သည္။

ဂမ္ဘီယာ တရားေရးဝန္ႀကီး အဘူဘကၠရ္က စုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ျပဳစုခဲ႔သည့္အစီရင္ခံစာ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ကုိ ေသာၾကာေန့က သတင္းေထာက္မ်ားအား ေျပာၾကားသည္။ အမ်ားျပည္သူသုိ့ လူသိရွင္ၾကားမထုတ္ျပန္ရေသးသည့္ အစီရင္ခံစာတြင္ မ်က္ျမင္သက္ေသ ၂၅၃ ဦးႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးမ်ားအေပၚ အေျခခံထားသည္။

“သူ ခုိးထားတယ္ဆုိတဲ႔ ေငြေၾကးပမာဏဟာ ဒီနိုင္ငံရဲ႕ သာမန္ျပည္သူလူမ်ားရဲ႕ ဘဝအေပၚ သိသာထင္ရွားတဲ႔ သက္ေရာက္မႈရွိနိုင္တဲ႔ တုန္လႈပ္စရာ ေငြပမာဏျဖစ္တယ္။ တကုိယ္ေကာင္းဆန္ အစြဲႀကီးတဲ႔ ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ေစတဲ႔ ဟန္ပန္မ်ားလြန္းတဲ႔ လူေနမႈဘဝပုံစံအတြက္ ျပီးေတာ့ ကလိန္ကက်စ္က်ျပီး ရာဇဝတ္မႈလုပ္ရပ္ေတြအတြက္ သူဒီေငြေတြကုိ သူသုံးခဲ႔တယ္” ဟု ဂမ္ဘီယာ တရားေရးဝန္ႀကီး အဘူဘကၠရ္က ေျပာၾကားသည္။

ခုိးယူသည္ဟု စြပ္စြဲခ်က္မ်ားကုိ အီေကြတာဂီနီတြင္ ေနထုိင္လ်က္ရွိသူ ဂမ္ဘီယာသမၼတေဟာင္း ယဟ္ယာဂ်မီးဟ္က သေဘာထား မွတ္ခ်က္ေပးမႈ မရွိေသာ္လည္း ေထာက္ခံသူမ်ားကမူ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔က သမၼတယဟ္ယာကုိ ရွာေဖြတုိက္ခုိက္သည့္ တုိက္ကြက္ဟု သတ္မွတ္ခဲ႔သည္။

သမၼတေဟာင္းက အေမရိကန္တြင္ ေနအိမ္တစ္ခုအပါအဝင္ ဂမ္ဘီယာတြင္ ေျမကြက္ေပါင္း ၂၈၁ ခုပုိင္ဆုိင္သည္ဟု အခုိင္အမာေျပာၾကားခဲ႔ျပီးေနာက္ လက္ရွိအစုိးရက စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ႔သည္။ သမၼတေဟာင္း၏ ေမြးရပ္ေျမ ကာနီလုိင္းရွိ ပုိင္ဆုိင္မႈမ်ားကပင္ ေဒၚလာ ၂၈.၂ သန္းအထိ တန္ေၾကးရွိေနသည္။

သမၼတေဟာင္းယဟ္ယာက ကားမ်ားႏွင့္ တန္ဖုိးႀကီးပစၥည္းမ်ား ယူေဆာင္ထြက္ေျပးသြားေၾကာင္း ဂမ္ဘီယာအရာရွိမ်ားက ယုံၾကည္ထားသည္။ ထုိ့ျပင္ သူအာဏာရွိစဥ္အခ်ိန္က ထင္ရာျမင္ရာ သတ္ျဖတ္ျခင္း ဖမ္းဆီးျခင္း ႏုိင္ငံေတာ္ပုိင္မ်ားကုိ နည္းနည္းခ်င္းခုိးယူမႈမ်ားလုပ္ေဆာင္ခဲ႔သည္ဟု လက္ရွိအာဏာပုိင္မ်ားက စြပ္စြဲထားသည္။

သမၼတေဟာင္းယဟ္ယာက ဗဟိုဘဏ္တြင္ အေကာင့္အတုမ်ားဖန္တီး၍ ေငြေၾကးမ်ားခုိးယူထားျခင္း အမ်ိဳးသားဆက္သြယ္ေရးေအဂ်င္စီႏွင့္အျခားႏုိင္ငံေတာ္အဆင့္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားထံမွ ေငြေၾကးမ်ား လႊဲယူထားျခင္းျဖင့္ ႏုိင္ငံပုိင္ေငြမ်ား ခိုးယူခံခဲ့ရသည္ဟု စုံစမ္းေတြ႔ရွိထားသည္။

၂၂ ႏွစ္တာ အုပ္စုိးစဥ္ကာလအတြင္း သမၼတေဟာင္းခိုးယူထားေသာ ႏုိင္ငံပုိင္ေငြေၾကးမ်ား ျပန္လည္ရရွိရန္
ဂမ္ဘီယာအစုိးရသစ္က လုပ္ေဆာင္ေနသည္ဟု တရားေရးဝန္ႀကီးက ေျပာၾကားသည္။

ဂမ္ဘီယာသမၼတသစ္ ဘာရုိက အဆိုပါစုံစမ္းစစ္ေဆးေရးအစီရင္ခံစာပါ အႀကံျပဳခ်က္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္အတြက္ ၿမဲၿမံစြာရပ္တည္မည္ဟု ကတိျပဳထားျပီး မ်က္ႏွာသာေပးမႈ ထိတ္လန္႔မႈမ်ား ရွိမည္မဟုတ္ဟု ေျပာၾကားသည္။

ယခုအခ်ိန္အထိ လက္ရွိအစိုးရသစ္က သမၼတေဟာင္းယဟ္ယာက်န္ရစ္သည့္ ေလယာဥ္ႏွင့္ Rolls-Royce ကားမ်ား အပါအဝင္ က်န္ရစ္ေသာဥစၥာပစၥည္းအခ်ိဳ႕ ကို ေရာင္းခ်ခဲ႔ျပီး ျဖစ္သည္။

ရာဇဝတ္မႈမ်ားႏွင့္အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ အစီရင္ခံစီမံခ်က္(OCCRP) ၏ အစီရင္ခံစာကုိ ယခုအပတ္အေစာပုိင္းကထုတ္ျပန္ခဲ႔ရာ သမၼတေဟာင္းယဟ္ယာႏွင့္ သူ၏ အေပါင္းပါမ်ားက လုယူထားမႈ သို႔မဟုတ္ မေလ်ာ္ကန္ေသာနည္းလမ္းျဖင့္ အလြဲသုံးစားျပဳထားသည္မွာ အနည္းဆုံး ေဒၚလာ ၉၇၅ သန္းအထိရွိသည္ဟု ေျပာၾကားခဲ႔သည္။

ယဟ္ယာက သမၼတအမည္ျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာဘဏ္စာရင္းမ်ားသုိ့ ခုိးယူေငြမ်ား မထည့္ထားပဲ ယခင္ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားေသာ ကန္ထရိုက္မ်ားမွတဆင့္ သမၼတေဟာင္း၏ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားစီ လႊဲေျပာင္းထားသည္ဟု စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္မွ ေတြ႔ရွိခဲ႔သည္။

ဂမ္ဘီယာမွာ လူဦးေရ ႏွစ္သန္းသာရွိျပီး ေသးငယ္သည့္ ႏုိင္ငံျဖစ္သည့္အျပင္ ျပည္သူမ်ားလူေနမႈအေျခအေနနိမ့္က်ေနဆဲျဖစ္ျပီး သမၼတေဟာင္းက ေငြေၾကးမ်ားစြာ ခုိးယူထြက္ေျပးခဲ႔ေၾကာင္း စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္က ေျပာၾကားသည္။

ဂမ္ဘီယာႏုိင္ငံတြင္ ယမန္ႏွစ္က ျပည္တြင္းထုတ္လုပ္မႈ GDP ၏ ၁၃၀% အထိ ေႂကြးၿမီဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးရင္ဆိုင္ေနရ၍ ေနာက္ထပ္ ေခ်းေငြအသစ္မ်ား ထပ္မံရယူျခင္း မျပဳရန္ ႏုိင္ငံတကာေငြေၾကးရန္ပုံေငြအဖြဲ႔ IMF က သတိေပးထားသည္။

By – KSM / MUNA
Ref ; Aljazeera English

(Unicode)

မတ် ၃၀

ဂမ်ဘီယာသမ္မတဟောင်း ယဟ်ယာဂျမီးဟ်က သူ၏ ၂၂နှစ်တာ အုပ်စိုးမှုကာလအတွင်း နိုင်ငံတော်ပိုင် ငွေကြေး ၃၆၂ သန်းထက်မနည်း ခိုးယူခဲ့သည်ဟု အနောက်အာဖရိကဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ တရားရေးဝန်ကြီးက နှစ်နှစ်တာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ လုပ်ဆောင်ပြီးနောက် ပြောကြားသည်။

၁၉၉၄ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုဖြင့် အာဏာရခဲ့သူ ယဟ်ယာဂျမီးဟ်က ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သမ္မတအဒမာဘာရိုကို ရွေးကောက်ပွဲရှုံးနိမ့်ခဲ့ရာ အာဏာလွှဲပေးရန် အာဖရိကတပ်များ ဂမ်ဘီယာမြို့တော်အနီးထိ ရောက်ရှိလာ၍ အီကွေတာဂီနီသို့ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။

ဂမ်ဘီယာ တရားရေးဝန်ကြီး အဘူဘက္ကရ်က စုံစမ်းရေးကော်မရှင် ပြုစုခဲ့သည့်အစီရင်ခံစာ အကျဉ်းချုပ်ကို သောကြာနေ့က သတင်းထောက်များအား ပြောကြားသည်။ အများပြည်သူသို့ လူသိရှင်ကြားမထုတ်ပြန်ရသေးသည့် အစီရင်ခံစာတွင် မျက်မြင်သက်သေ ၂၅၃ ဦးနှင့် အင်တာဗျူးများအပေါ် အခြေခံထားသည်။

“သူ ခိုးထားတယ်ဆိုတဲ့ ငွေကြေးပမာဏဟာ ဒီနိုင်ငံရဲ့ သာမန်ပြည်သူလူများရဲ့ ဘဝအပေါ် သိသာထင်ရှားတဲ့ သက်ရောက်မှုရှိနိုင်တဲ့ တုန်လှုပ်စရာ ငွေပမာဏဖြစ်တယ်။ တကိုယ်ကောင်းဆန် အစွဲကြီးတဲ့ ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်စေတဲ့ ဟန်ပန်များလွန်းတဲ့ လူနေမှုဘဝပုံစံအတွက် ပြီးတော့ ကလိန်ကကျစ်ကျပြီး ရာဇဝတ်မှုလုပ်ရပ်တွေအတွက် သူဒီငွေတွေကို သူသုံးခဲ့တယ်” ဟု ဂမ်ဘီယာ တရားရေးဝန်ကြီး အဘူဘက္ကရ်က ပြောကြားသည်။

ခိုးယူသည်ဟု စွပ်စွဲချက်များကို အီကွေတာဂီနီတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသူ ဂမ်ဘီယာသမ္မတဟောင်း ယဟ်ယာဂျမီးဟ်က သဘောထား မှတ်ချက်ပေးမှု မရှိသော်လည်း ထောက်ခံသူများကမူ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က သမ္မတယဟ်ယာကို ရှာဖွေတိုက်ခိုက်သည့် တိုက်ကွက်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

သမ္မတဟောင်းက အမေရိကန်တွင် နေအိမ်တစ်ခုအပါအဝင် ဂမ်ဘီယာတွင် မြေကွက်ပေါင်း ၂၈၁ ခုပိုင်ဆိုင်သည်ဟု အခိုင်အမာပြောကြားခဲ့ပြီးနောက် လက်ရှိအစိုးရက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သမ္မတဟောင်း၏ မွေးရပ်မြေ ကာနီလိုင်းရှိ ပိုင်ဆိုင်မှုများကပင် ဒေါ်လာ ၂၈.၂ သန်းအထိ တန်ကြေးရှိနေသည်။

သမ္မတဟောင်းယဟ်ယာက ကားများနှင့် တန်ဖိုးကြီးပစ္စည်းများ ယူဆောင်ထွက်ပြေးသွားကြောင်း ဂမ်ဘီယာအရာရှိများက ယုံကြည်ထားသည်။ ထို့ပြင် သူအာဏာရှိစဉ်အချိန်က ထင်ရာမြင်ရာ သတ်ဖြတ်ခြင်း ဖမ်းဆီးခြင်း နိုင်ငံတော်ပိုင်များကို နည်းနည်းချင်းခိုးယူမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်ဟု လက်ရှိအာဏာပိုင်များက စွပ်စွဲထားသည်။

သမ္မတဟောင်းယဟ်ယာက ဗဟိုဘဏ်တွင် အကောင့်အတုများဖန်တီး၍ ငွေကြေးများခိုးယူထားခြင်း အမျိုးသားဆက်သွယ်ရေးအေဂျင်စီနှင့်အခြားနိုင်ငံတော်အဆင့်အဖွဲ့အစည်းများထံမှ ငွေကြေးများ လွှဲယူထားခြင်းဖြင့် နိုင်ငံပိုင်ငွေများ ခိုးယူခံခဲ့ရသည်ဟု စုံစမ်းတွေ့ရှိထားသည်။

၂၂ နှစ်တာ အုပ်စိုးစဉ်ကာလအတွင်း သမ္မတဟောင်းခိုးယူထားသော နိုင်ငံပိုင်ငွေကြေးများ ပြန်လည်ရရှိရန်
ဂမ်ဘီယာအစိုးရသစ်က လုပ်ဆောင်နေသည်ဟု တရားရေးဝန်ကြီးက ပြောကြားသည်။

ဂမ်ဘီယာသမ္မတသစ် ဘာရိုက အဆိုပါစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအစီရင်ခံစာပါ အကြံပြုချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်အတွက် မြဲမြံစွာရပ်တည်မည်ဟု ကတိပြုထားပြီး မျက်နှာသာပေးမှု ထိတ်လန့်မှုများ ရှိမည်မဟုတ်ဟု ပြောကြားသည်။

ယခုအချိန်အထိ လက်ရှိအစိုးရသစ်က သမ္မတဟောင်းယဟ်ယာကျန်ရစ်သည့် လေယာဉ်နှင့် Rolls-Royce ကားများ အပါအဝင် ကျန်ရစ်သောဥစ္စာပစ္စည်းအချို့ ကို ရောင်းချခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။

ရာဇဝတ်မှုများနှင့်အကျင့်ပျက်ခြစားမှု အစီရင်ခံစီမံချက်(OCCRP) ၏ အစီရင်ခံစာကို ယခုအပတ်အစောပိုင်းကထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ သမ္မတဟောင်းယဟ်ယာနှင့် သူ၏ အပေါင်းပါများက လုယူထားမှု သို့မဟုတ် မလျော်ကန်သောနည်းလမ်းဖြင့် အလွဲသုံးစားပြုထားသည်မှာ အနည်းဆုံး ဒေါ်လာ ၉၇၅ သန်းအထိရှိသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ယဟ်ယာက သမ္မတအမည်ဖြင့် ထိန်းချုပ်ထားသောဘဏ်စာရင်းများသို့ ခိုးယူငွေများ မထည့်ထားပဲ ယခင်ခေါင်းဆောင်များနှင့် အကျိုးအမြတ်များသော ကန်ထရိုက်များမှတဆင့် သမ္မတဟောင်း၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများစီ လွှဲပြောင်းထားသည်ဟု စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မရှင်မှ တွေ့ရှိခဲ့သည်။

ဂမ်ဘီယာမှာ လူဦးရေ နှစ်သန်းသာရှိပြီး သေးငယ်သည့် နိုင်ငံဖြစ်သည့်အပြင် ပြည်သူများလူနေမှုအခြေအနေနိမ့်ကျနေဆဲဖြစ်ပြီး သမ္မတဟောင်းက ငွေကြေးများစွာ ခိုးယူထွက်ပြေးခဲ့ကြောင်း စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မရှင်က ပြောကြားသည်။

ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံတွင် ယမန်နှစ်က ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှု GDP ၏ ၁၃၀% အထိ ကြွေးမြီဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးရင်ဆိုင်နေရ၍ နောက်ထပ် ချေးငွေအသစ်များ ထပ်မံရယူခြင်း မပြုရန် နိုင်ငံတကာငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ IMF က သတိပေးထားသည်။

By – KSM / MUNA
Ref ; Aljazeera English

Comments

comments